Ćwiczenia Utrwalające i Trening ADL
Opieka Medyczna / Rehabilitacja

Ćwiczenia Utrwalające i Trening ADL

Bierna i czynna aktywizacja pacjenta w codziennej pracy opiekuna medycznego

Autor prezentacji

Barbara Glińska

Rola Opiekuna

Jesteśmy kluczowym ogniwem w utrwalaniu wzorców ruchowych zaleconych przez fizjoterapeutę w codziennej opiece nad pacjentem.

  • Współpraca: Konsekwentne utrwalanie zaleconych wzorców ruchowych.
  • Profilaktyka: Zapobieganie powikłaniom z powodu unieruchomienia (np. odleżyny, przykurcze).
  • Obserwacja: Monitorowanie zmęczenia oraz granic bólowych pacjenta podczas opieki.
Asekuracja pacjenta

Ćwiczenia Bierne

Gdy pacjent jest głęboko niedowładny i nie posiada własnego ruchu.

1

Zakres Ruchu

Nigdy nie forsujemy stawu. Wykonujemy płynny ruch do pierwszego wyczuwalnego oporu tkanek – cofamy się przed bólem.

2

Zasada Stabilizacji

Puszka stawowa u osoby po udarze bywa wiotka. Stabilizujemy kończynę, chwytając zdecydowanie powyżej i poniżej zginanego miejsca.

3

Wolne Tempo

Minimum 5 sekund na jedno wygięcie. Wolne, rytmiczne ruchy pozwalają układowi nerwowemu zaadaptować się do bodźca.

!

Ochrona Barku

Zakaz ciągnięcia za wiotką rękę! Może to spowodować bolesne wywichnięcie stawu ramiennego (podwichnięcie).

Ćwiczenia czynne rąk

Ćwiczenia Czynne

Gdy pacjent odzyskuje minimalną sprawność, stajemy się instruktorami i asekuracją. Pracujemy nad siłą i neuroplastycznością.

1. Koszyczek

Pacjent splata dłonie – zdrowa ręka stabilizuje i unosi rękę chorą. Utrzymuje zakres ruchu i zmniejsza napięcie.

2. Ruchy swobodne

Samodzielne, powtarzalne próby zginania niedowładnych kończyn przy zachowaniu bezpieczeństwa.

3. Neuroplastyczność

Zmuszamy mózg do powstawania nowych połączeń nerwowych omijających uszkodzone przez incydent obszary.

Trening ADL

Przekształcenie rutynowych, nudnych czynności pielęgnacyjnych w profesjonalną rehabilitację funkcjonalną pacjenta.

Higiena i Toaleta

Zamiast biernie myć leżącego pacjenta samemu, angażuj go. Zwykłe mycie może stać się odpowiednikiem wizyty na siłowni.

Aktywizacja

Dajemy gąbkę w zdrową dłoń pacjenta i prosimy, by sam umył sobie klatkę piersiową i twarz. Buduje to motywację.

Postawa i Siad

Jeśli pacjent może usiąść z asystą na brzegu łóżka – sadzamy go na czas toalety porannej.

Trening Balansu

Zmusza do pracy mięśnie pleców i brzucha (gorset mięśniowy) w celu utrzymania pionu i równowagi.

Złota Zasada Ubierania

UBIERANIE

ZAWSZE zaczynamy procedurę od wiotkiej, chorej kończyny.

Sprawna ręka posłuży później do samodzielnego naciągnięcia materiału.

ROZBIERANIE

ZAWSZE zaczynamy rozbieranie, uwalniając najpierw stronę zdrową.

Ten stały algorytm drastycznie zwiększa niezależność pacjenta.

Posiłki i Adaptacja

Karmienie i asystowanie w posiłku wymaga szczególnych procedur z uwagi na częste uszkodzenia mięśni gardła.

  • 1
    Bezwzględna Pionizacja Pacjent musi siedzieć z podpartymi plecami, głowa lekko pochylona do klatki. Zapobiega to zachłyśnięciu.
  • 2
    Uwzględnienie Hemianopsji Ubytki widzenia połowiczego wymagają kładzenia jedzenia na początku po stronie zdrowej, by uniknąć frustracji.
  • 3
    Sprzęt adaptacyjny Nakładki pogrubiające sztućce wspierają jedzenie u osób ze słabym chwytem dłoni.
Zdjęcie 3 - Posiłek
Asekuracja dłoni
Wzmożone napięcie

Spastyczność

Ostrzeżenie o Tempie

Złota zasada: szybkość potęguje skurcz. Gwałtowne pociągnięcie wywołuje "efekt sprężyny" i zatrzaskuje mięsień jeszcze mocniej. Pracuj wolno.

Otwieranie zaciśniętej pięści

Nie odginaj palców na siłę. Wystarczy powoli i stanowczo odwodzić na zewnątrz sam kciuk pacjenta – to sygnał neurologiczny do puszczenia chwytu.

Chwyt Terapeutyczny

Unikaj zgniatania i ucisku brzuśców mięśni podczas ćwiczeń (potęguje to ból). Asekuruj szeroko przez opacie dłoni w okolicach stawów.

Wsparcie Psychologiczne

Bunt, odmowa ćwiczeń i depresja wynikają z utraty niezależności fizycznej i upokorzenia w obliczu choroby.

Małe Kroki

Celebruj z pacjentem najdrobniejsze postępy, np. 3 minuty prawidłowego siadu. Realistyczny cel buduje wiarę w siebie i chęć do walki.

Akceptacja

Gdy pacjent ma kryzys lub odmawia ("nie mam siły"), unikaj nacisku na siłę. Odpuść na chwilę. Szacunek dla jego decyzji buduje zaufanie.

Poczucie Sprawstwa

Pytaj o zdanie i dawaj małe wybory, nawet błahe ("jaką koszulę założyć?"). Przywracasz mu w ten sposób elementarną godność i decyzyjność.

Terapeuci Codzienności

Będąc przy pacjencie, masz potężny wpływ na jego proces rehabilitacji. Mądra praca podczas zwykłych rutyn daje lepsze efekty niż drogie maszyny.

BHP zawsze na pierwszym miejscu.
Złote zasady ADL podczas mycia i ubrań.
Wolne, metodyczne ruchy bierne.
Cierpliwość i wsparcie psychiczne pacjenta.

Dziękuję za uwagę